الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

341

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

فتكونوا اعدائى : « از رويه دشمنان من پيروى نكنيد كه از دشمنان من خواهيد بود » . شهيد اول در قواعد فرموده است : اصحاب ما معتقدند هرگاه كسى مايع حلالى را به‌عنوان همانندى با باده‌گسار بياشامد مرتكب فعل حرام شده است ؛ اين حرمت از آن نيست كه ؛ نيت انجام فعل حرام كرده است ؛ بلكه به خاطر آن است كه اعضا و جوارحش هم در ارتكاب آن شريك است . و در احاديث هم وارد شده است با مردم بزهكار و بدعتگذار همنشينى نكنيد چه ممكن است آدمى همانند آنها يا يكى از آنها بشمار بياييد و در احاديث صحيحه هم آمده كه حرام است كسى خود را همانند انسانى قرار بدهد كه مرتكب حرام مىشود . وجه ششم : دودى را استعمال مىكند كه مردم را از حال عادى بيرون مىبرد و نمونه‌اى از آتش دوزخ است ، طبرسى در سورهء « الرحمن » اظهار داشته كه از جمله نشانهاى روز قيامت ، دود است و حديثى در تأييد آن آورده است . وجه هفتم : استعمال توتون ، كار بىاساس و لغوى است و جوانمرد آزاده كسى است كه دست از كار لغو بردارد و به حكم قرآن از آن اعراض نمايد سپس به بيانى از ملا احمد اردبيلى ( ره ) پرداخته تا آنجا كه گفته است خداى متعال ، خوراك دوزخيان را اين‌چنين توصيف فرموده : غذائى است كه فربهى نمىآورد و از گرسنگى هم جلوگيرى نمىنمايد ؛ و اين خود مؤيد منظور ما مىباشد . وجه هشتم : طريق احتياط است ، و دقت در اين راه كه ارتباط با نظريه ما دارد ، واجب است چه آنكه فرموده است : حلال بيّن و حرام بيّن و شبهات بين ذلك ، فمن ترك الشبهات نجى من المحرمات و من اخذ بالشبهات ارتكب المحرمات و هلك من حيث لا يعلم : « حلالى است آشكار و حرامى است آشكار و در اين ميان ، امور شبهه‌ناكى است كه حلّيت و حرمت آن معلوم نمىباشد اينك كسى كه دست از امور شبهه‌ناك بردارد از انجام كارهاى حرام ، رهائى يافته است و كسى كه دست‌آويز امور شبهه‌ناك شود ، به ارتكاب محرمات دچار گرديده و از جايى كه بىخبر است به هلاكت افتد . بديهى است استعمال توتون و تنباكو با پليدى آشكارى كه دارد ، حلال بيّن نبوده و بايد از آن اجتناب نمود و امام عليه السّلام هم فرموده : دع ما يريبك : « از هر چيزى كه تو را به شك و شبهه